الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
29
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
از فساد اول قتل حضرت زكريا و گروهى ديگر از پيامبران ، و منظور از وعده نخستين ، وعده انتقام الهى از بنى اسرائيل به وسيله « بختالنصر » مىباشد ، و مراد از فساد دوم شورشى است كه بعد از « آزادى بوسيله يكى از سلاطين فارس » مرتكب شدند ، و دست به فساد زدند ، و مراد از وعده دوم هجوم « انطياخوس » پادشاه روم است . اين تفسير با تفسير اول تا اندازه اى قابل انطباق است ، ولى هم راوى اين حديث مورد وثوق نيست و هم انطباق تاريخ « زكريا » « و يحيى » بر تاريخ « بخت النصر » و « اسپيانوس يا انطياخوس » محرز نمىباشد ، بلكه بنا به گفته بعضى بخت النصر معاصر « ارميا » يا « دانيال » پيامبر بوده ، و قيام او حدود ششصد سال پيش از زمان يحيى صورت گرفته بنا بر اين چگونه قيام بختالنصر مىتواند براى انتقام خون يحيى اقدام كرده باشد . 3 - بعضى ديگر گفتهاند بيت المقدس يك بار در زمان داود و سليمان ساخته شد و بختالنصر آن را ويران كرد كه اين همان وعده اولى است كه قرآن به آن اشاره مىكند ، و بار ديگر در زمان پادشاهان هخامنشى ساخته و آباد شد و آن را « طيطوس » رومى ويران ساخت ( توجه داشته باشيد طيطوس يا طرطوز كه در بالا ذكر شد قابل انطباق است ) و از آن پس هم چنان ويران ماند تا در عصر خليفه دوم كه آن سرزمين بوسيله مسلمانان فتح شد ( 1 ) : اين تفسير نيز چندان منافات با دو تفسير بالا ندارد . 4 - در برابر تفسيرهاى فوق و تفاسير ديگرى كه كم و بيش با آنها هماهنگ است ، تفسير ديگرى داريم كه سيد قطب در تفسير فى ظلال احتمال آن را داده است كه با آنچه گفته شد به كلى متفاوت مىباشد ، و آن اينكه :
--> ( 1 ) تفسير ابو الفتوح رازى جلد 7 پاورقى صفحه 209 به قلم دانشمند گرانمايه مرحوم شعرانى .